donderdag 3 maart 2016

Gysbreght van Aemstel

Gysbreght van Aemstel

Titel: Gysbreght van Aemstel
Auteur: Joost van den Vondel
Jaar van uitgave: 1958 (eerste druk in 1637)
Uitgeverij: J. M. Meulenhoff 
Aantal pagina's: 83

Auteur

Joost van den Vondel was in zijn eigen tijd al erg beroemd. Hij becommentarieerde veel gebeurtenissen in de Gouden Eeuw. Hij werkte eerst als kousenhandelaar, maar toen ging zijn zaak failliet en ging hij werken bij de Amsterdamse Bank van Lening. Hier mocht hij onder werktijd schrijven. Hij zat eerst bij de Muiderkring, maar toen hij Rooms-katholiek werd, werd hij daar uit gezet. 

Bron:

Samenvatting

Eerste bedrijf:
Op de dag voor kerstnacht komt Gysbreght van Aemstel, de heer van Aestelredam en Aemsterland erachter dat de Waterlanders en de Kennemers de belegering hebben gestaakt. Waarom is niet duidelijk. Buiten de stadsmuren zit een man, Vosmeer, hij is een spion. Hij overtuigt Gysbreght dat de belegeraars zijn vertrokken omdat ze onderling ruzie hadden. Hij vertelt over een achtergelaten schip van de belegeraars en deze laat Gysbreght de stadspoorten binnenvaren. 

Tweede bedrijf:
De Amsterdammers maken zich klaar om kerst te vieren en hebben geen idee dat er in dat schip allemaal soldaten zitten, die Amsterdam willen gaan veroveren! Ze wachten in het Kartuizerklooster tot het juiste moment om aan te vallen. 

Derde bedrijf:
Gysbreght en zijn vrouw zijn van plan naar de kerk toe te gaan als zijn vrouw in slaap valt en een soort visioen krijgt. Ze waarschuwt Gysbreght maar hij wil het niet geloven. Zijn vrouw had gelijk en de stad wordt van binnenuit aangevallen. Gysbreght is overrompeld en zet gelijk de tegenaanval op. 

Vierde bedrijf:
De ex-bisschop, Gozewijn van Aemstel, vertelt de nonnen te vluchten en hem achter te laten. Dit is geen optie voor de nonnen en dan moet Gysbreght hun allemaal redden. De broer van Gysbreght, Arend, moet het gezin van Gybreght redden. Badeloch (de vrouw van Gybreght) is bang haar man nooit meer terug te zien omdat zelfs het stadhuis al belegerd is. En dan hoort ze zijn stem. 

Vijfde bedrijf:
In het vijfde bedrijf gaat alles helemaal verkeerd. Alle nonnen in het klooster zijn vermoord, samen met de ex-bisschop, de broer van Gysbreght, Arend, gaat dood en Gysbreght weigert om zich over te geven. Hij vertelt Badeloch te vertrekken, samen met hun kinderen en dat weigert zij op haar beurt weer. Dan verschijnt er een engel, RafaĆ«l. Hij vertelt Gysbreght dat God wil dat hij de stad moet verlaten en een nieuwe stad moet stichten. Met Amsterdam komt het later ook wel weer goed. Gysbreght volgt dit gedwongen advies op en vertrekt. 

Mening

Gysbreght van Aemstel is een interessant boek. Het is een typerend boek voor de Renaissance; het is geschreven in de volkstaal, zodat iedereen het kon lezen. Ook ging het vooral om de mens zelf, niet om het geloof en het hiernamaals. Helaas, omdat het zo ouderwets geschreven is, is het vervelend om te lezen. Voorbeelden hierbij zijn; ghy zijt, de dooden lagen vast langs burreghwal en straeten. Je begrijpt wel wat ze bedoelen, maar het is een beetje irritant en zorgt ervoor dat je snel afgeleid bent. De verhaallijn maakt het daarentegen dan wel weer een beetje goed, het is interessant en gewoon goed te volgen. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen